Giải pháp đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 02 cấp tại xã Hồng Vân

1. Vai trò cải cách thủ tục hành chính trong vận hành chính quyền địa phương 02 cấp

Theo quy định của Chính phủ, thủ tục hành chính là "trình tự, cách thức thực hiện, hồ sơ và yêu cầu, điều kiện do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định để giải quyết một công việc cụ thể liên quan đến cá nhân, tổ chức".

Cải cách thủ tục hành chính là một nội dung trọng tâm của cải cách hành chính nhà nước, có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Cụ thể:

Thứ nhất, cải cách thủ tục hành chính góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương. Việc rà soát, đơn giản hóa và chuẩn hóa các thủ tục hành chính giúp loại bỏ những quy trình rườm rà, chồng chéo, qua đó rút ngắn thời gian xử lý công việc và giảm chi phí hành chính. Cải cách thủ tục hành chính còn góp phần nâng cao tính kỷ luật, kỷ cương hành chính, tạo điều kiện để các cơ quan chính quyền địa phương thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công một cách hiệu quả.

Thứ hai, cải cách thủ tục hành chính góp phần bảo đảm sự thông suốt và hiệu quả trong quá trình phối hợp giữa các cấp chính quyền địa phương. Trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, việc phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm và quy trình giải quyết thủ tục hành chính giữa các cấp chính quyền có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Việc chuẩn hóa quy trình và tăng cường liên thông thủ tục hành chính, cải cách thủ tục hành chính giúp nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, hạn chế tình trạng chồng chéo hoặc đùn đẩy trách nhiệm trong quá trình giải quyết công việc.

Thứ ba, cải cách thủ tục hành chính góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Việc đơn giản hóa thủ tục, công khai, minh bạch quy trình giải quyết hồ sơ và đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận các dịch vụ hành chính công, giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục. Điều này không chỉ nâng cao mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp mà còn góp phần xây dựng hình ảnh chính quyền địa phương thân thiện, phục vụ và gần dân.

 Thứ tư, cải cách thủ tục hành chính góp phần tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan hành chính nhà nước. Việc công khai, chuẩn hóa và số hóa các thủ tục hành chính giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng theo dõi, giám sát quá trình giải quyết hồ sơ của cơ quan nhà nước, góp phần hạn chế các hành vi nhũng nhiễu, tiêu cực, đồng thời nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức trong quá trình thực thi công vụ.

 Thứ năm, cải cách thủ tục hành chính là động lực quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong hoạt động của chính quyền địa phương. Việc triển khai các hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến và cơ chế một cửa điện tử góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo nền tảng cho việc xây dựng Chính phủ điện tử và từng bước phát triển chính quyền số tại Việt Nam. Hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương được hiện đại hóa, phù hợp với yêu cầu quản trị nhà nước trong bối cảnh chuyển đổi số.

Thứ sáu, cải cách thủ tục hành chính góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội ở địa phương. Khi các thủ tục hành chính được đơn giản hóa, minh bạch và thực hiện nhanh chóng, chi phí tuân thủ của doanh nghiệp được giảm bớt, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và thu hút đầu tư. Đây là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

2. Thực trạng cải cách thủ tục hành chính trong thời gian qua

Một là, hệ thống thủ tục hành chính tiếp tục được rà soát, đơn giản hóa và chuẩn hóa theo hướng giảm bớt các khâu trung gian, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp khi thực hiện các giao dịch hành chính. Cơ chế "một cửa", "một cửa liên thông" được vận hành hiệu quả thông qua Bộ phận tiếp nhận, trả kết quả tại Điểm hỗ trợ DVC số Hồng Vân của xã đã góp phần nâng cao tính minh bạch và giảm đáng kể thời gian xử lý hồ sơ cho người dân và doanh nghiệp.

 Hai là, hiệu quả cải cách hành chính ở xã ngày càng được cải thiện và thể hiện rõ qua các chỉ số đánh giá quốc gia. Theo Quyết định số 1435/QĐ-UBND ngày 30/03/2026 của UBND thành phố Hà Nội về công bố kết quả Chỉ số Cải cách hành chính (PAR INDEX) năm 2025, trong đó Chỉ số PAR INDEX của xã Hồng Vân đạt 90,87 điểm. Xã Hồng Vân xếp thứ 19/25 đơn vị thuộc Nhóm I (Nhóm các xã loại I), xã đạt mức A. Điểm cải cách thủ tục hành chính và thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông: 9,84/11 điểm

Ba là, cải cách thủ tục hành chính gắn với sắp xếp tổ chức bộ máy và tinh gọn đầu mối quản lý đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp. Việc sắp xếp lại đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy đã góp phần giảm đầu mối trung gian, tăng cường phân cấp, phân quyền giữa các cấp chính quyền và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý hành chính ở địa phương.

Bốn là, ứng dụng dịch vụ công trực tuyến trong giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp. Một trong những thay đổi quan trọng khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 02 cấp là thiết lập nền tảng cung cấp dịch vụ công trực tuyến thống nhất trên phạm vi cả nước. Từ ngày 01/7/2025, giao diện các cổng dịch vụ công cấp tỉnh được tích hợp và chuyển về Cổng dịch vụ công quốc gia để người dân và doanh nghiệp thực hiện thủ tục hành chính. Cùng với đó, hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của các địa phương đã được kết nối đồng bộ với Cổng dịch vụ công quốc gia, bảo đảm trao đổi dữ liệu và xử lý hồ sơ điện tử liên thông giữa các bộ, ngành và địa phương, tạo nền tảng kỹ thuật cho việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến trên toàn quốc.

 Năm là, giảm thời gian và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính của người dân và doanh nghiệp. Thực hiện Nghị quyết số 66/NQ-CP ngày 26/3/2025 của Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2025 và 2026 với mục tiêu cắt giảm ít nhất 30% thời gian giải quyết và 30% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính. Việc triển khai dịch vụ công trực tuyến và hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính đã tạo điều kiện để giảm chi phí đi lại, in ấn và thời gian chờ đợi của người dân. Chính phủ đặt mục tiêu 100% thủ tục hành chính liên quan đến doanh nghiệp được thực hiện trực tuyến và không phụ thuộc địa giới hành chính trong phạm vi cấp tỉnh, qua đó giảm đáng kể chi phí tuân thủ và tăng tính minh bạch trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính.

3. Giải pháp đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 02 cấp trong thời gian tới

Một là, tiếp tục hoàn thiện thể chế và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Việc hoàn thiện thể chế và đơn giản hóa thủ tục hành chính là giải pháp có ý nghĩa nền tảng nhằm bảo đảm hoạt động của chính quyền địa phương 02 cấp được vận hành thông suốt, hiệu lực và hiệu quả. Bên cạnh đó, việc đơn giản hóa thủ tục hành chính cần gắn với việc chuẩn hóa quy trình giải quyết theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông và ứng dụng công nghệ số trong tiếp nhận, xử lý hồ sơ hành chính.

Hai là, xây dựng và hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp. Nhằm bảo đảm thông tin được trao đổi kịp thời, chính xác, giảm bớt yêu cầu cung cấp lại giấy tờ đã có trong hệ thống dữ liệu của Nhà nước, góp phần nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ hành chính công, đồng thời bảo đảm hoạt động quản lý, điều hành của chính quyền địa phương 02 cấp được thực hiện thống nhất, hiệu quả trong giai đoạn hiện nay.

Ba là, đào tạo, bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng công nghệ thông tin cho cán bộ, công chức cấp cơ sở. Nhằm nâng cao hiệu quả thực thi công vụ và bảo đảm việc giải quyết thủ tục hành chính được thực hiện thuận lợi trên môi trường điện tử. Nội dung đào tạo cần tập trung vào kỹ năng sử dụng các hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, kỹ năng khai thác và sử dụng dữ liệu số, cũng như kỹ năng vận hành các nền tảng dịch vụ công trực tuyến.

Bốn là, hoàn thiện cơ chế kết nối, khai thác và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước. Nhằm bảo đảm thông tin được trao đổi kịp thời, chính xác và thống nhất trong toàn hệ thống hành chính nhà nước. Việc khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu quốc gia như dữ liệu dân cư, doanh nghiệp, đất đai sẽ góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm bớt giấy tờ hành chính và nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công.

Năm là, hoàn thiện cơ chế giám sát, đánh giá kết quả cải cách hành chính của các bộ, ngành và chính quyền địa phương trên cơ sở các bộ chỉ số đánh giá đã được ban hành, như Chỉ số cải cách hành chính (PAR Index), Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS) và các công cụ đánh giá độc lập khác. Trên cơ sở đó, việc hoàn thiện cơ chế giám sát và đánh giá cần gắn kết quả cải cách hành chính với trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị; đồng thời sử dụng kết quả đánh giá làm căn cứ trong công tác quản lý, điều hành và nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ hành chính công. Điều này sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước, đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 02 cấp trong bối cảnh chuyển đổi số và xây dựng chính quyền số hiện nay.

Cải cách thủ tục hành chính giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương và chất lượng cung cấp dịch vụ hành chính công cho người dân, doanh nghiệp. Thực tiễn triển khai trong thời gian qua cho thấy công tác cải cách thủ tục hành chính trên địa bàn xã Hồng Vân đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần chuẩn hóa quy trình giải quyết hồ sơ, ứng dụng công nghệ thông tin và từng bước cải thiện môi trường hành chính. Tuy nhiên, quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp vẫn còn một số hạn chế liên quan đến tính tinh gọn của thủ tục, hạ tầng công nghệ và năng lực số của đội ngũ cán bộ, công chức. Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp về hoàn thiện thể chế, hạ tầng công nghệ, nguồn nhân lực và cơ chế giám sát là điều kiện quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính, đáp ứng yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại và phục vụ trong giai đoạn hiện nay./.

Lý Thị Ngọc Mai - Chuyên viên Văn phòng HĐND và UBND xã Hồng Vân